HERMAAK ARCHIEF
Een visueel en technisch naslagwerk voor het hergebruik van oude Vlaamse meubels.
Ontleden, herontwerpen en hergebruiken via duidelijke handleidingen, experimentele assemblages en vier volledig gerealiseerde meubelontwerpen op ware schaal.
- Paulien Ceyssens
OUDE MEUBELS, NIEUWE VERBINDINGEN
Een ontwerpend onderzoek naar hergebruik en combinatiemogelijkheden
CONTEXT & RELEVANTIE
In Vlaanderen verdwijnen meubels vaak bij renovaties, multigenerationeel samenwonen en het erven van een woning, waarbij ze niet altijd worden behouden of hergebruikt. Dit leidt tot een spanning tussen bestaand meubilair uit oudere generaties en nieuwe woonnoden, waardoor waardevolle stukken regelmatig worden afgedankt en in de afvalstroom belanden, ondanks hun materiële en emotionele waarde.
Hoewel hergebruik en circulariteit aan belang winnen in ontwerp en architectuur, blijft bestaand meubilair in interieurontwerp vaak onderbelicht en wordt het meestal vervangen in plaats van hergebruikt of geïntegreerd.
Vanuit deze vaststelling wordt onderzocht hoe bestaand meubilair kan worden herontworpen als een betekenisvolle en verbindende component binnen veranderende wooncontexten
ONDERZOEKSVRAAG :
“Op welke manier kunnen hergebruik en herontwerp van typische oude Vlaamse meubels van (groot)ouders een verbindende rol spelen binnen multigenerationeel samenleven in bestaande Vlaamse woningen?”
METHODOLOGIE
Deze thesis combineert literatuuronderzoek, case studies en ontwerpend onderzoek om de relatie tussen meubelhergebruik en multigenerationeel wonen te verkennen. De inzichten uit de theorie worden getest en verfijnd via concrete ontwerppraktijken.
Het ontwerpend onderzoek vertaalt zich in de inventarisatie, analyse, deconstructie en herinterpretatie van bestaande meubelstukken, vertrekkend vanuit drie casestudy’s en vier ontwerpstrategieën: digitale fotocollage, 3D-modelleren, frottage en hands-on werken. Deze technieken ondersteunen het analyseren, herinterpreteren en herontwerpen van bestaande meubelstukken.
Deze cases vormen de brug tussen theorie en ontwerp en leiden tot concrete experimenten en ontwerpen op schaal 1/1.
De concrete realisatie van de nieuwe meubels toont aan dat hergebruik van oude Vlaamse meubels mogelijk is en kan leiden tot nieuwe, functionele ontwerpen met karakter.
Door te vertrekken vanuit de bestaande vormen, gebruikssporen en verbindingen van een meubel blijft de oorspronkelijke identiteit herkenbaar, terwijl het tegelijk een nieuwe functie krijgt. Gerichte ingrepen volstaan om een meubel te herontwerpen en van functie te laten verschuiven, zonder zijn volledige geschiedenis uit te wissen.
Zo wordt hergebruik van oude meubels meer dan een praktische of duurzame keuze: het verbindt verleden en heden en maakt van het ontwerpproces zelf een essentieel onderdeel van het eindresultaat.
BELANGRIJKSTE BEVINDINGEN / INZICHTEN
VERTALING NAAR ONTWERP
De inzichten uit deze thesis worden rechtstreeks vertaald naar het masterproject, waarin bestaande meubels worden herwerkt tot nieuwe functionele objecten. Het ontwerp vertrekt vanuit het hercombineren, herinterpreteren en herfunctioneren van bestaande meubelonderdelen.
De onderzoeksmethoden en strategieën uit de thesis worden toegepast in een hands-on ontwerpproces op schaal 1/1. Hierbij fungeren meubels als dragers van herinnering en materiaal, waarbij hun oorspronkelijke karakter herkenbaar blijft binnen een nieuwe functie en context.
Zo vormt het ontwerp een directe ruimtelijke en materiële vertaling van de onderzoeksbevindingen, waarin hergebruik wordt onderzocht als zowel een conceptuele als praktische ontwerpstrategie.
CONCLUSIE
Dit onderzoek bevestigt hergebruik als volwaardige ontwerpstrategie binnen interieur- en meubelontwerp en toont hoe bestaande meubels generaties kunnen verbinden.
Het project toont dat werken vanuit het bestaande niet alleen duurzaam is, maar ook bepaalde ontwerpkwaliteit en een sterkere relatie tussen gebruiker en object oplevert.
Zo wordt hergebruik een manier van ontwerpen die materiaal, tijd en gebruik met elkaar verbindt binnen een hedendaagse wooncontext.
HerMaak Archief
- Made by Paulien Ceyssens
HerMaak Archief is een experimentele collectie van Vlaamse meubels die zijn gedemonteerd, geanalyseerd en hergebruikt. De collectie is opgebouwd vanuit een reeks casestudies waarin bestaande houten Vlaamse meubels werden onderzocht, gedeconstrueerd en herontworpen. Elke case documenteert het volledige proces, van inventarisatie en analyse tot transformatie en realisatie. Het archief bevat nauwkeurige handleidingen en procesdocumentatie die de herbruikbaarheid van oude houten Vlaamse meubels maximaliseren en nieuwe mogelijkheden voor hergebruik en herontwerp zichtbaar maken.